<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="498" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="http://bibliotecadigitalsagyp.magyp.gob.ar/items/show/498?output=omeka-xml" accessDate="2026-05-13T20:37:42-03:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="698">
      <src>http://bibliotecadigitalsagyp.magyp.gob.ar/files/original/458931c786beaadf163aeae4c6fdaa6f.jpeg</src>
      <authentication>472c6a4333f4e5d8eedaa6b67724d057</authentication>
    </file>
    <file fileId="699">
      <src>http://bibliotecadigitalsagyp.magyp.gob.ar/files/original/3e5503e63a44c8a8d569cb385d9a0957.pdf</src>
      <authentication>0380751f4835de91d54c0e86a048fbf5</authentication>
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="4">
          <name>PDF Text</name>
          <description/>
          <elementContainer>
            <element elementId="52">
              <name>Text</name>
              <description/>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="2584">
                  <text>.........."tt,
ftllllllHHlt.. llllllllllllll• IUUUHllllllllfllllllllUIUIUllfl•-UttllllllllllllllltlllllllllllllllUlllUIUUllUIUlllla"fftlllH~

C

ª..
:•

DR. PRUDENCIO DE

LA

c.

=·

MENDOZA

LA TUBERCULOSIS
ANIMAL y HUMANA
EN LA

REPUBLICA

¡

1

ARGENTINA

...
1933

~

;

............... _ . . . _. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . M.""'lf"UIUUMMIMllHllMllllllltllllltllnt11. .1111111... nu1t11H l lltllltlllUlllllUllllllllllltlllllllllllllll l llltlHIUUlllllllllttlllftlllUUt~

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�1 •te1
~

( 1

r

'..

6004

"IVENTA.RIO

~q

... 3 1

.
T

•o

{

r¡

"' f.

..

RAL

eTa
GkATJRA.

r -

l

1

,t.¡_ j

/y

t

·-· - ... ... ·-

j

I

.

La Tuberculosis Animal y Humana
en la

Reptlblica Argentina
por el

Dr. PRUDENCIO DE LA C. MENDOZA
l•:x-Profl-'sor rlt• lli.1.dt•1.c' y Polida ~nni:nri11 '11• tu l 11Í\·(•rsidud .N'adonal
Plntn. lH:.? l-:.?·!.
l h•l+&gt;~tHl11 dt·l Ool1itirno dPI Paar;.;uay al }:.t• ·
dt.• .\l ,•did11n ,. llid••m· n .•lt&gt;l1r1ulo t•n Bu••no~ \i1·t•s, 1010.
l&gt;Plt•:.:1ulo 11el ~lini ... tPrio dt· .\!..•T it·11ltnra al ~t·;:un,lo ('ong-r.. so rlt· Historia Xat'io11ul reuniclo hnjo los auspidos &lt;IPI (:ohil•rno tlt• .Jujuy, 19:.!7.
- \liunhro honot'.1rio dt• In ~odt•dncl cr a11nclt•ru dl'I Pnnti;:-uny. Ex
c·olalioraclor dt•nt (fíe· o dt· la ~o c: it• 1la.I Hu r&lt;tl .i\ r::t•ntinn. 1927-1 'J:!'.!. ( nrrt·:-.1i•11ulit•nt\" dt• 111 ~ud t•duol ( ' u!t11r11 tiual'.1 ni &lt;le .\~und6n. )flt'm·
In·,, c·orn•t-1JH111dit•ntt· dt•I l1·"titJto
P1· ra¡:11nyo ni Tt·rc..•t•r ( 'on~resu
do
Hbturin. t.•t•lt&gt;iJrado l'?I PI C 1 0 JP ~io S11donnl ~ln rinno \loreno. IH:lO
)lit&gt;mUro t•o1·1·t.·s1)Qndit•nte 1·n llut'nos . \irt'l) 1lt• In .Juntn &lt;ll" Historia d1 1
\lonte,·i rlt.•o .lt•ft· intt•rino dt- la Divh;iún dt' Zootecnia cll"I \linibtl'·
río &lt;lt• .\.:ricultura. t!h: .
flt• La

~urulo &lt;"011:.:rt•!&lt;-o

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�PROLEGOMENOS
---0--~J rn

TRAB.\ JOS ORICHX..\.LES SOBRE 'l'CBERC'rLOSIS BOV1KA y
ANTE&lt;JEDEXTES - KOT.\S Y BUHJIOCR.\J&lt;'L\ .

PORCI~.A.

H acr ya cerca ele cua tl'o déeadas, en la lejana a l dea ele San Lorenxo del &lt;'ampo
(frande, cli;,trito de Asuneión del Paraguay, moría un parirnte mío ele la terrible haci los is. Era yo un atlolescP11te Clut 1Hlo fuí t l'stigo cll'l proN'so de tan gran~ paclceimil'llto, y ('ll mi ignorancia ele su extrPma conta giosiclad, Yisihlba asiduamente al enfrnno,
,.,1n pl'cocuparme del peligro que me acecha ha.
1'1n-e oportun idad, f'll ('Sa oc·asión, de apreciar las Ya1·ia&lt;:io1w:-; que sufría el joYe n organismo; su estado físico antnzaha produciéndole una Yenladera consunciÍ&gt;n
determinada por la intoxi(·aei6n bacilar hasta terminar con la rnuerte el drama patológico.

Kuuca olYi&lt;lal'l• ese cuadro elínieo el(' la in&lt;:urable lrncilo,.,is. Pero clestle rnton(-('" t 1·¡¡] ·1j1'1 si('llll)l't' :i 1ni &lt;''-píritn ll!1a honda prrocnpnción :-;obrr la graYC'&lt;lad clPl pro&lt;:eso crónico obsenado, t!llC motin'¡ más tarde mi t'"i&gt;ecial dt•tlieaei&lt;Ín a &lt;''&gt;la C'ntidad ck
la patología infe&lt;:to-contagio'&gt;a.
Mis estudios liacteriolúgil·os y de lti git•1w púliliC'.a, dPsdt&gt; los curso.., su¡wriores
&lt;lt la l· 1at1iltad de .\l etlitina \~l'tt&gt;l'i11a l'ia de La Plata, intl inaron mi pretl i lecc:iún ha&lt;'ia la tubertnlosis de los a11i111ale". eompa rntla con la dt&gt;l homb1·p.
l~n la Paeultad, t'll la, eáted1·a,., d1• mil'rohiología ~ tle pufrrmecladt's inft&gt;teio111i,., trnhajo,., p1·ádi(·os ..,ohrt&gt; ha(·ilosi..,, 1111,.,tit11,\·t·rn11 rni r,.,¡wcial pl'l'OcllJHlC'iún: realiznh·· tliat&gt;n(,..,tit"os, li;1deriol(1~ieos, inot·11 la(·io11es y reprodnt·ción tlt• la enfermedad, se!!Úll lo.., po-.tnlados el&lt;' l\od1. ~; en-;ayaha :os má-., diYcrso.., métodos de colorntión haeila1..
ek., cte.

ª"·

Tesis doctora l so br e la tuberculosis d el cerdo . ,\l egresar de la Fat11ltad,
m1 primera itlt&gt;a fué C'seribi!' la tt&gt;si.., ,.,obre t1 1 hrn·nlosi". &lt; on e..,11• ol¡jeto trnhajé intensamente en labon1to1·ios, i'rigo!'íficos .v 11J&lt;1 taderos público:-&gt;. El D1·. Joac¡nín Za hala ,
malogrndo bacteriólogo, estimuló mis e,.,tu&lt;lios soh1·p tulwt·(·ulo&gt;-is del cerdo. poniendo
a mi dispo..,iciún, importautt's dato-. y pit•x&lt;ts patul&lt;Ígicas dt&gt;l must•u que {&gt;¡ tl'eara pacientemente t'll l os }l ataderos tlt&gt; Linil'r"; así, realicé autopsia,; y recogí rnatel'ia les
de estudio bajo la alta tlit'&lt;'t'tión dt·l t•mi11e11te colega, a quien lo rt&gt;cuenlo en estas pá!!inas &lt;·011 \'i\'O t'('&lt;·onoci111i&lt;•11to.
En 1905 pl'rs1•11té mi te~i,, 1111i,·er~ita ·ia sohrr mi tt•ma quP aún no '-l' había trntaclo Pn rl país y qui• lll&lt;'l'f'l'ÍÚ, l'Olllo trabajo original, intel'('santt•s tomentario~ (lP la
prrn"a nacional y extnrnjrra.

M. A. G.
JIJIJOTECA CENTRAL

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�En 1908, el sabio profesol' Ledainchc se ocupó de este trabajo en la publicación
que él dirig-t': ( Y. ·'RenH' (;ént&gt;ralr ele }fédr('inr Yrtrrinai r e' ' - To n louse. 15 mars
1908. pág. :331 ) . [,01; autm·&lt;·H, Yallét' y L . P anisset, sr ocn¡rn 1·011 tamld(·n. e n su obra:
"Les tnhercul ose-.; animalrs" - pág. +í9, París 1920.
A. Ca lmdte, en su ohra fn n clamen1 a l sobre tuberculosis anima l y humana. &lt;:ita
clicha tesi1; en diw r sos &lt;:apítul os.
En el Laboratorio de Palermo, qut' dirigía el prnfr1;or Lin ie r·es, sobre mr mt'sa
de trabajo tt'11Ía sirm pre a mi clisposici611 pi('ZLI" 1•a1 olÓ!Ó&lt;"as para in \'&lt;'st iga&lt;' iones sobre tnbrr culosio; (afio 190G- HJ06 ) . Por esa rpoca, los trabajos más importantes de c·arácter oficial, se rel't'ría11 a in\·estig-a&lt;·iones hio ló¡.ücas compli&gt;tas que se pn1eticahan
;·obre materiales extraídos de&gt; las autopsias de reproductores sac·rificados en rl Lazar eto del Puerto de la Capital.
Tuberculinización en las ca bañas. - En mi carácter de inspector del .\l inü;tet"io
d e A¡.\ Ticultura, realiel' nnm&lt;'l'O~as tulwnuli uizaciones en la;; pri11cipal1•s eahañas y estancias del país.
Habien do &lt;·omprol&gt;a do la gra n dit'nsi(m de l a tnl1l'1·eulosis ho\·i11a, .v drspnt&gt;s de
una visita a uno de los &lt;•stahlPcim ientos rn ás important&lt;•s clt' la proYi n &lt;"ia &lt;k H1w11os
.\ ires, esl' r ihí nn inl'o r llH', llarna11t10 la aten t'i&lt;Ín cl&lt;&gt;I ,JC'i'&lt;' d&lt;' P olil'Ía Sanitaria ~obre&gt; la
propagaciún de la tnhercnlosis por medio ele lo&gt;; rep rodn&lt;"1ores e n fnmos l!lH' 1·in·nlahan lib1·enH'llk rn pl país, y sohr&lt;' la nt'ce s iclac1 el(' t 0111a 1· medidas sa ni t a r ia:-;.
Por onlen tlPI Dfrector &lt;h• Ham1r1rría didrn i11 1'01·111P
tín del 1I i11i1;t&lt;•rio de ,\gricult ura, año 190().

l'uc'·

¡ntldi1·&lt;1do t&gt; 11 1•1 l ~olt•­

" Tulacela ktin", d el p r ofesor Von B ehring-. .\s is1í a las l':\I H'l'i1· 1n: ias r ealizadas e11 Buenos .\Íl'rs por pi D r. Homer. que sr 1·ealizaron bajo los auspicios 111·1 Su1wrior (fohierno de la HPpíthli&lt;'a .\ t'!!'&lt;'ntina . sohn• p] trata111ir11to d\' la tulJP t'eulosis hoYina. por medio .del citado r·emt&gt;dio estu11ia clo por el sahio prol'1•s1H' Yon l~eh ring (190í-

1908) .
Esta;; experirncias d el lh. l{o11w1·, costaron ap1·oximadH111e11te :WU.UUU pesos
moneda nacional y cll•mostraron el gran interés qm' PI g·ol&gt;il•rno argf'ntino ha t en ido
siempre por la lucha an1 it uh11 r&lt;:ulosa.
En esa época puhliqnr algu11as ohser Yacionvs 1·if'ntífil'as que me 1m'l't'c1ero11 llichas experiencias.

I

Profila xia de l a tuberculos is b ovina p r oyectad a e n la Legi~latura de La Plata . - E n H11'2 t'11í nombntdo por la H . ( 'ánrara de l) iputaclos de la Pro\'i1wia
de Buenos .\ ires, pa 1«1 asPsorar a la (~ornisi (m dt&gt; .\ gTil'ulturn sohrr dos p1·oy1,ctos dP
profilaxis tlr la tulwn·ul osis lio\'i11a, presrn t aclos poi· los mrdit·os, d ipn t wlos Hoclolfo
H i !a y Si h·io
I~.
Pa rnd i. JI i 1nr ha.io, aeeptado poi· la tolllisión l' ita da. 1\rr pu hli&lt;«Hlo en follc&gt;to por la H . 1'ámarn &lt;La Pla !a año 19 1:3 ) .
Bases p a r a una leg isla ción de profil a xis antituber culosa. E n la r·p\ is!a " L' niYe rsidad de Córc1oha ", publiqué un trnhajo expliC'a1ulo lao; liases 1h• leg-islaci1í11 para
Jff&lt;:\'enir Ja propagaeiún de&gt; la tuberculosis li(¡\'in a .\ po r&lt;·i11a ( C'&lt;'mloha, .J unio 19Hí ) .
Profila xia de la tuberculosis bovina . - Régimen Sanitario . - 1•~n &lt;'St t:&gt; t&gt;s t udio se&gt;
rstahlt&gt;cr la necesidacl de un régime11 rsprcial de Polil'Ía Sanitaria para t"Omhatir la
tuberculosis boYina (Bolt&gt;tín del ~l inisterio de .\ gr il'ultunt, año 1918) .

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�Profilaxia en las catañas y estancias de la tuberculosis bovina . - Estp ('sindio. c1uP reprrsc&gt;nta 111i ohra fnndanwntal so h11' 111 111ah l'IH. h¡¡ sid• hiPn a&lt;·ogicln 1•11 los
l'&lt;'ntros cirntífieos y uni1·('1'si1a1·ios, de l·~ul' opa y .\mr 1·iea. ( Vol11n1(•11 dr :rno púginas
l' nn fotogrnhaclos en pi tP\.to ~ fnC'l'a dPI tl'xto
.T. PPus('l', Hs . •\s., 1917 ) .
Tuberculinización de reproductores enviados a la Exposición de Palermo .
l•:..,ta Jllrclicla fu&lt;~ tomada poi' la So&lt;·iPclacl R unil ,\1·g·p11tina. asrsorad;1 ,\' ha.in la antol'Íclad el!'] ('JllÍllPllf&lt;' mÍ'dÍ('fl ])!' . .\hpl .\~'('J'Z&lt;l. fll!Íl'll lla111Ú a] S\l'('l'Ípto a 1111&lt;1 ('OllfC'l'C'll('Í&lt;l C'SJH•ci;d, ¡rn1·f! Pst11rli&lt;1r (•n11.i11111&lt;111H'lll&lt;' &lt;'sfr asnn1o &lt;'11 -.11 palac·io d&lt;' la (•allr Pare1'11

I

(aíio Hll7 ) .

i':I J)r . .\yc•17a 1·011..,1ilto'l al """l'ripto, manifP&lt;;tando qnc&gt; &lt;'n p) s1•110 d(• la ~Ol'IP­
dad r?111·al S&lt;' hahía l&lt;'l'&lt;t11t&lt;1do 111rn 1'11rrt1• o pmie irín a la nwdida df' t11hc&gt;n·11linizat·ii'm
pro.1·1•¡·f a1la.
¡.;¡ Dr . . \ yp1·za. a la -,az&lt;Í11, dil'Pdn1·
rn 1111 1101111&gt;1·1· &lt;'11 \'I ( '0111it(. ( 'Í&lt;'ntífi&lt;·o df'
f;!!Íosa di1·p1·(·it'&gt;n, Pll ag1·&lt;1d1•l'i111i1•11to d&lt;' 111
&lt;•st11dio d1• la 111Pdida 1J.. t11'H•r&lt;·1ili11iz11&lt;'io'll1
.\1·gp11f i11a.

Saneamiento

antituterculosc de las

dt&gt; los .\nalrs dr ""ª i11stit1wii'm. in(·orpo[·si' o'&gt;1'!!Hl10 f!ll&lt;' "&lt;' p11hli(·aha l&gt;11jo su ¡)J'&lt;'s1.: olahoral'ÍÚn qlll' yo hahí;1 pl'&lt;'"fado ('11 el
q11P dPsp11&lt;~-. i111pl;i11ti'l 111 ~1H·iPrl11d Hura!

cacañas.

111i1•11tc.s d&lt;• 1·1·Ía di' l11s Jll'O\'Íl1l'ÍH'&lt; d1• n111•nos .\i1·p-. ,\' ~;111t11 l•'p, !'11 di-,fi11111s Í'po1·as l'l'él11(•{&gt; 111 prnl'il11xi;1 pri\'i1da .lt• l;1 t11IH'n·1Jlo..,i-.; IHl1· i1111 y porc·111a, si!!11iP1Hlo t&gt;l rnÍ'to&lt;lo &lt;lt•
-.;jptl1111!!1'osk.1·. Osf• ria!! ." clP l\a11!.!. 111odil'i (•¡¡dos ,\ 11daptaclo&lt;. a la-. 1·;i11a1ia'&lt; argPnlina&gt;;.

Tesis de profesorado i:obre tuberculosis. -

l·:n lfll:), 1•11 PI (•01H·11rso ahip1·to
piil'il profr-.or . . 11plt•11ft' clt• polid11 -.;1111it11ria di' la I·'11&lt;'1tltad c[p .\gro1Ha11ía ~· \ 'dPl'ina1i;1 dl la l "11i1t•rsicl;1cl " l\11P11os .\iri•s, 1'11(• ... 01'1l•ado PI IP111il solll'&lt;' prnfilaxia dp la t 11 l1t'l't'lllo-.i . . ho\'i1111. h11hif'11do ohfl'nitlo 1·1 "ll'i 1·1·ipto la 111Íl.., iilf;1 t·h1 ... it'it•at·ii'111 Pllfl'&lt;' t'llHf ro

t·o11¡· 111·... antl's.

Profilaxia antituberculosa gratuita .
1·:11 Hl~li. PI DirPdor U1•11&lt;'1'al dt• e :a 11adrría. Dr . .\rturo l.ant1'-sP. prl'o(·11p111lo t n onrnnizar la pt·ofilaxia dp la tuhPrc11losi'&lt;
IH&gt;Yi11;1, lla111tÍ al ,JpJ'p d1· Polil·Í&lt;1 ~anitilrÍa, Dr . .)osl- ({ . ~t'l rl''i. 111 Dr. Osma11 ]\foyann
.\ iil '-'ll"t'l'ipto. p•11·&lt;1 q111', l'PllllÍtlo-.; 1•11 1·0111i-.;io'l11, "" p1·oyPt111rn PI -.i-,ft&gt;ma di' profilil\.is
;1 in1plan tar~&lt;'- l·:n PI tlPsJHll·ho clt 1 st•iior .)(• t'I' dt&gt; l' olii·Í¡¡ ~&lt;111itaria l'l'u11ida la l'arnisiún
"¡¡d hm·". l'm'• di'&lt;tll'lt11. !·:I !&gt;r. ]lloya110 m;111it'esti'i !fllt' si' rdirilda drl sc•1·Yi('io &lt;lr Polil'Ía ~a11it;1ria pani ir 11 ot·1qrn1· t•I c·ar!.!n clt' ¡¡-,psn1· tfr11ieo tlr la Dirr('eiú11 (:Pn!.'r:d dt'
l. al1oratorit" t' 1111p-,fi!! at·io11Ps .\gl'Íl'ol;i-. d&lt;'I 111is1110 :\li11i-,tt&gt;rio. Por &lt;'s1il &lt;'ausa, PI .JeJ'p dc• Poi ida ~anilaria n•-.nh io'1 1·p1111i 1· ¡11111' t·Pdrn11 s prnfilíil'tit•os, l'!H:ar!!an&lt;lo ¡¡] dol'tor Pa'&lt;·trnl 'I'roi-.;e p] Pstnclin 'l&lt;' 1111 prol·Pdi 111irnto sanitario adaptabl1• al país, ha.in la
lia-.;c• t[p 11 11a prnfila,ia !.!rat11it·1. l's dl'l'il'. pnni1•1Hlo rl 1finistPrio &lt;lP .\!!rieultnra &lt;1
p&lt;r"o11al 1t•t·ni&lt;'n y la tulH• re 1tli1rn. El s11s&lt;'I' ipto 1'111~ P11t·arg;1Clo clP] s&lt;1nra111i!.'nto dt&gt; los
1·... 1ahl1't'Ími1•ntn-. c]p c·1·ía. t·u~·o-.; propiPtHrin-, lo solic·it;11·111 t·n11J'01mt' 11 u11a t.:Íl't'lllar q1w
-.;r paso'&gt; 01'1·t'C'iP11clo ]¡¡ proJ'ila,ia ofil·ial !!1'&lt;11ÍR. ('011 pste rnoti\'C1 rrali1·(~ 11umr1·oso-, 1·ia,it&gt;s H la c·ampaiia di' l\111·110 ....\in•s, p1·adi('a11&lt;10 &lt;'l -.a11P;1111iP11to &lt;1ntitnliPl'(•J1losos (lf'
i111po1·t;1111c's !.'st;1hlrl'i111i,.11loo, di' ('l'Íil, c·oll PI llH'.ior l'&lt;'"lilta&lt;lo.
~li aduat·iú11 &lt;'11 p..,jr s&lt;•1·1·i&lt;·io dt&gt; pt·n J'ila~is J'ni'• t&gt;t'í1111·1·0. l'll 1·i,t&lt;1 d(' CJll&lt;' l'I ~li­
nis\('t io Jll(' ('l)(•a1·g(¡ pot' p-,¡¡ rpot·a 1111a 111i&gt;-i (¡n ('"JH'l'ial. Drh!.' ¡l(l\'eri irs1• qne ('l ]lJ'Ol'f'dirn il'11to adopt;ido por la Polieía ~anitaria. tp11ía súlo PI Yalor &lt;lP 11n &lt;'ll"ayo, C[U&lt;'. por

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�otra part&lt;'. 110 podía &lt;·011stituir a mi j11itio &lt;'I 111&lt;'clio tOll\'PlliP1lt&lt;• para &lt;'tTadi&lt;·a1· la t11hnt1tlosis dPl rodeo na&lt;·ional.
DPclarn hah&lt;'1· ¡n·adi&lt;·aclo milr-. &lt;l&lt;' tui&gt;Pn·11li11izatio1H•s &lt;'11 los reprnd udo1·&lt;'s dP
las prineipalrs cahaiias, qn&lt;' me han prnnitido ,·alorar la !.!nt\'&lt;'dad &lt;'&lt;·onúm il'a clr la
hal'ilosis para la ganad!'rÍa al'!rr11tina.
Informe sobre las conclusiones del Congref'o d e los Ganaderos del R. de la Plata.
Esl&lt;' tniha.io llll' 1'11\&gt; &lt;"011fiado por intrrnH•dio dP la Poli&lt;·Ía ~a11itll1'ia , para p111itir 1111 j11i&lt;"io t·i&lt;•ntífieo sohrP los prim·ipio;. hási&lt;·o-, di' la profi la xis, dt• la ttd&gt;&lt;•t·cttlosis ho\·i11a y
pot·&lt;·i1rn, 1·&lt;·co11H'11&lt;lados poi· &lt;&gt;I prÍlll&lt;'l' &lt;·Oll!.!I'&lt;'"º dr lo-; ( :a11ad&lt;•t os del Río dp la P lata.
l'Pt111ido &lt;'11 &lt;'sta l'apital &lt;'11 .\hril 20 d&lt;• l fl2;í.

En J ul io 1 . 0 &lt;l&lt;'l 111is1110 mio, &lt;'il'\'\&gt; &lt;•I i11 1'01·1 n&lt;' l'O l'l'&lt; 'spo1Hl iP11t&lt;• a la s11 1&gt;&lt;·1·io r id&lt;1d,
1•11 &lt;'l qu&lt;• l'Olli-Ü&lt;1Pr\&gt; d&lt;•hida1.1&lt;•11tr la~ :n1po1·tantPs !'OllC"lusio1H's dPl 11H•n1·innado C'o11urP'º· donck ('011 clari,·id('ll&lt;·ia S&lt;' de111ostr{1 l t !.!l&lt;t\i&gt;r]ad dP la lli1 ·ilosis animal ,\' su ¡wliuro par a la salud h1111ia11;1. ~· la riq11&lt;'1.;1 lUllHHlPra.
1

( 'on esp último ira ha.in qne1[(1 ¡p1·111i IHH1a mi il&lt;"Ílrnti&lt;'&gt;n &lt;'11 pJ sPl'\' l&lt;"l'l (! .. J&gt;oJ ;,.¡"
hah iP11clo sido dt•signa·l11 1·11 J!l:!"i. dplrgac1o dPl }fi11istp1·io dr .\ uri&lt;·11l1•11"1 al
&lt;'ongrr:-;o ele Histm·i;1 :\'aC" ional 1·pu11ido &lt;'11 .Jujuy rn .\ liril dPl 111is1no aúo, (·on 01 :'"!'&lt;'·
cial &lt;&gt;ncargo de p1'!'Srn1ar 1111 trntl1a.io •,11l11·c· In " His toria c!P la &lt;: ;111'1Cl('l'Ía d&lt;• la HPpÚhli&lt;"a".
~a11itaria,

Transmisión de la tuberculosis a nim al al hombre . - Ya &lt;'11 la hora p1·p-;p11tl-' 110
llll prohlema la trnnsmi-;i{111 &lt;1f' la tnlH'l'l'tdo-.is hm ina y pon·ina al homh1·&lt;•, s!'!.!Ún la-,
&lt;'XJH'rÍ111c&gt;11tacimws ,\ olis&lt;'l'\'Htiorn's hadPl'iol&lt;Í!.!Í&lt;'il'i n'ali zadas &lt;'11 los paísc&gt;s d&lt;' l•:uropa
,\' .\111(.ri!·a. Los progn•sos dP la ha&lt;"tp1·iolouía PX¡wri111P11tal han ¡wr111itido li&lt;'!.?.H I' a
&lt;''ita cn11 !·lusi(111 g1·ad;..i111a para Ja higi&lt;'IH' púl&gt;lin1.
&lt;'..,

Los trahajos má-; l"&lt;'t·iPntt's d!' mi('l'oi&gt;iolo!.?.Ía. han ¡wl'll1it ido di,·idir &lt;'I il;H·ilo
dP l\1l('h l'll clns tipos pri1u·ipa'ps: tipo hu111;1110 y hn \·i110 .
En los ai1i111alPs dP lahoratorio qtl&lt;' han ¡w1111itido !'!'alizar Pstndios t·o111plPtos
sol11·p Jos do.., tipo-, hal'ilarrs. sp ha &lt;1Pmos trndn q1w pr1•-.f'nta11 1111l&lt;lcdidadPs i11siu 11 ifil'anh•s, Jl&lt;'l'O sufit"i&lt;'ntrs para estahll'l'&lt;'l' la difPt'&lt;'lll'ÍHl'ii'ln dP los clrl-; tipos. ~!' achi&lt;'rtt•, sin rmhargo, qur los &lt;·a1·aderrs 11101'1'0!(1).!i&lt;·os, p r op;&lt;•dad&lt;'s hio lúuicas dPI il¡¡&lt;·ilo,
sus eualiclacks pat!Íg&lt;•nas, 110 i111pli!·a11 ni 1111a disti11!· ii'111 ahsol11ta , n i 1111a dil'l' l'&lt;' ll l'Íal'i!Í11 &lt;'"&gt;JH'CÍfica. si110. q1H' sp trata &lt;'11 rralidad .1· si111plP11u•11 t P cfp aptitucl&lt;'s ,·irn lrntas
adqniri11a-; por 1111a a&lt;laptaei&lt;'m, más o lll&lt;'ll os c·o111plpta clPJ !.!&lt;'r111P11 a s11 h11&lt;~s¡wd a&lt;"tnal.
En esr '&gt;Pntido. son &lt;·ont"lnyrnh•.., las &lt;'X JH't irn('ias dP ( 'hau\"&lt;•au, ~chot t tlius, ll l'l milton, .:\fac Yanthlan, .Jo1111g, \\'olt'f, l·'ihi g·c&gt;1· y Jp11s!•n: fü1YP1wl, Orth, Blwr, J{olling·rr, .\ rloing: Kh les: Pr!'t lllll'l', Rom&lt;'r, C'll' .

La inoc&gt;nlal'Í!Ín el&lt;' pro&lt;1ndos tnhPl'C'lllosos c]p or1grn IH1\ ino a los monos. da 1•as1
sirm pt'&lt;' l'C'su ltaclo posi ti \' O.
!;;stos animalC's también se infectan &lt;·on iP&lt;·hP dP 1 a!·a t11IH•n·11losa.
s&lt;•ntido realizaron notahlt•s expPriPncias, los prnl'&lt;'s01·Ps ~l'hWPinitz ~· ~c·hrcH'cl&lt;'r. El
p1·0 fpsor (: rntia rNt Iiz(¡ igua lrs Px pC'1·irnl'ias dP 1raus misilÍn.
l· na comisi6n inglesa dt&gt;mostr!Í &lt;[tt&lt;' &lt;'i mono sp i11f'C'da dp t11hPr&lt;.:n losis dP pnwr&lt;leuC"ia humana y ho,·ina indistintam&lt;'nt&lt;'.

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�Presencia d el bacilo tipo b ovino en el hombre . - Son muchos Jos rxperimentadorcs que han rm·ontrado bacilo de Koch, tipo hoYin o, en el hombre ti1hrrcnloso.
[)p 67 casos dr tnh&lt;'t'culosis humana. los p rofrsorf's l\essel, \\'phPr "':&gt;' Tlouss, han hallado G6 YC&lt;·rs &lt;'I haC'i lo tipo humano, 9Yecf's rl bacilo tipo IH&gt;,·ino y ~ Ycers l'nernn en&lt;·ontrndos los &lt;1os tipos haeilarrs.

En los 9 casos se trntahan de niiios lll&lt;'norrs dr 8 aiios, )' tt·1·s

('Oll

tnlwrcnlo-

s1s miliar.

En Frarn·ia y ..\l1'111a11ia, se han realizado pstn&lt;lios ('Ondnycnt&lt;&gt;s soht·f' la frr l'ttPm·i&lt;t &lt;lr ha&lt;'ilo tipo boYino, rn niiios tn hrr!'nlosos menores de 10 aiios.
El liomhrC', 1li1·r la n1isrn11 eo111isic'm, puedr inl'r&lt;:tarsr por la le1·he y la c·a r lH'
&lt;IP ho,·i11os y tenlos tnbrn:uloi-ios.
La totnisión inglrsa nombrada vara ('s(os rst nd ios, ha 11&lt;'!.!&lt;ldo a rrsultados sr1111•j;1111es. En (j() 1«1sos dP tnhen·ulosis hu mana estahleti&lt;'&gt; &lt;¡ll&lt;' l'll 28 Yc&lt;·es la infeeei&lt;í11 p1·otedía tlP intestino, sirndo V3 Yeces &lt;lp tipo lJo,·ino.
I~ntrr llOi'iotros &lt;'I profesor Li¡.rni&lt;'J't's ha hreho i11trresa11tc-s estudios 1l1• i11"rsti!!aei(&gt;n hadrrioléigi&lt;·&lt;J qn&lt;' dPn111Pstran 1&lt;1 l'a C"ilidad &lt;·on q1H· sr trnsrnitr &lt;&gt;l ha1·ilo tipo
h11111&lt;1110 a lo-. a11i111al!'s ho,·ino:-;.
1

l 'na pstadístita dr los taso:-; dr tras 111isi!Ín de• la
h1·&lt;', nos &lt;lcm Pal'k ;-· l\ rnnwiede:

f 11Jip1·1·ulosis

hoYina

al

hom-

1\a &lt;·i lo t 11 lw r eu loso
hnnrnno
\'iiins mPJ10l'PS rlr ;) años
:\'iiios &lt;1e G a 1f1 a1íos
.\&lt;111ltos arl'iha dr 1!i aiíos

2G.G

1

0 0

1(i!I
!Hl
(){/

7G

"

HR,fül o o

IT. YallÍ'&lt;• y L. l'aniss&lt;'t, Pn :-.11 ohrn J'1111clm11ental sohrr• " Lf's Tnhrrl'ttlospss a11i111al&lt;&gt;s". han ll&lt;&gt;gado 11 la:-; sig·11ir11t&lt;'s r·nneltt sionps qnr t'&lt;'lll'Ps&lt;•nti1n los rpsnltaclos &lt;1e la
PXJlPl'illll'll1a&lt;·i&lt;'&gt;n adual:
1. 0 BI rstnrlio hatkriol6g·i&lt;'o d!' &lt;'s(o s últimos años rstahleer que la tnhrrculosis lmmana y la tnhrrl'nlosis ho,·ina proePd e11 de mm rspr&lt;·ir bacilar ímiea, Stti-iCPptihl e.
al &lt;'.i&lt;'rnplo dP los di,·&lt;·1·sos tipo" 111itrohianos conociclos dr adaptar ,_1 lo:-; organismos
ífll&lt;' rJ infecta "';&gt;' dP a&lt;lqniri1· Pll S111' a&lt;Jnpta l'iOll!'S enaJic1ac1es j)l'Opias.
•1

° La tnhrn·nlosis ho,·ina, Ps fl'm·m1 isiblr al hombre. printipalmC'ntr &lt;il nii'"to.

:~. º

,\.nnqnc la t11IH'l'l'11losis ht1111a11a proePdP g·p11e1·ahnP11tr del hornlirr, pne&lt;le
Jll'n&lt;·Pcl!'r &lt;h• la tuhen·ulosis ani111al, y por Jo tanto rs nPc·psario mantenel' ínteg-ra111Pntp Ja,, mrdidas p1·r,·Pnti,·as con l'Ps¡w&lt;·1o a la tnlw](·ll'o:-;is hoYina.
l•;J Dr . .\ ntonio ~h1rtins l'&lt;&gt;n'y1·a. 11110 df' 'os ti'iicllo!.!os mris notahlrs ele&gt;! Brasil.
dil·P &lt;'n su l'olll'to sohrr la tnhrn·nlosis rn la Pelad p;,eolar: "~&lt;' :-;ahp perfcdamentc
hoy, qnP Hlla111rntP Pxi,;t&lt;'n do:-; J'urntps el&lt;' infrl'!'iún tnlwn·11losa:
;i )

La lPthr pro\'C'JJiPntr dp anirnal rs f nhPJ'('lllosos:

h)

El P11i'Prlllo tnhpn·11loso. -

1'11r11 f P prin&lt;·ipal c1P !'ontag·io.

··La JeehP 1·onta111inada - agTP~W PI Dr . •\l artins - solamentp es pe ligTosa
para los 11ii'íos hasta los !'Ílll'O o seis años, y la &lt;'11J'cn1wda&lt;l rn rsos l'asos se manitirs-

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�ta de preferencia en los ganglios a hdomina les, ccrYicales, peritonl'Os. hu esos, rte.:. ( t11her&lt;:nlosis qnirúrgi&lt;:a). La tuhe1·cu losis clr rorma pulmonar, por ot1·0 lado, proYiC'JH'
rn la casi totalidad de los easos, de la c·onvi,·encia con personas tnhen~nlosa s . l\ l iPntrns nH!s fácil l'S la c]prensa eontra &lt;&gt;I lllal, ele tal manera, qne está ho.v demostrado.
que una Cl'iatura recién na cicla, eo111 ra e la infección tuherntlm:a eon la 111isma n1piclez con que una criatura de&gt; 11rnyo1· edad (•ontrar el sarampi(m''.

El eminente tisiólouo brasileño . basa do en la le,v de Parrot , c&gt;xplien la r11eilidad
del cnntag·io pulmonar en la 11iiiez y la l'or ma ele la &lt;'Yol11l·icí11 ha c ilosa. · ·~e dPh&lt;' 1&lt;'11cr ¡11·ese11te - dice - qtH' el parrnqnima p11 '111011al' t'" &lt;' I trjidn dl'I organi&gt;-mo 111&lt;'11os rE&gt;sistente a la ael:iÚn del baci lo, ele t11ollo &lt;¡lit' hasta 1111a pPque1ia earg·a &lt;IP rsto·;
ur1·11H'tH's pa1·a cstah1eel'r ahí un t'o«o pri111a1 in dP t11lH't't·ulosis. l ' 1111 ,·er. q11C' t•I h&lt;1«ilo
se• asi&lt;'JJ(¡¡ ahí. Ps eondnei&lt;lo poi' lo'i \'asos li 11fíitieos a los ga11!.d ios hdmqnieos qur &lt;t&lt;' ric&gt;ncleu la l'C'gión ( ley dr Panot). dándost' l'I 110lllhn' dr l'Olllp l&lt;'in pl'imario a ('S(' fo«o
inicial &lt;'11 PI paré11quiu1a p11lmona1· y ¡¡ la ;ide11opntía hl'&lt;Í11r¡11iea t•o11sc&gt;nH'11te. "
'· .i\l ic•ntras más tiel'ua 'Pa la tria1 lll'l n. tanto llJ&lt;Ís pt'ligroso ps PS&lt;' &lt;'Olll]llejo primario, pnc's muchas \·eees da lugar ¡¡ la propa¡nH·i!i11 dPI 111a l por todas las \'Íseeras.
nkanzando C'n pri 111rr luuar los propiospul111011es, c•n Yirt11d &lt;h&gt; la iwquPña «il'e1ila
&lt;'ión, y más tarde a las m &lt;•ninges ( 111eni11 -g itis tulierl'nlosa), y cle111ás \'Ís(·Pras. Poi'
rsC' mot i,·o fué q11e la "Obra dr 1:ra11elw1·" 111,·o la intnil'iún llPs &lt;'parar las triatu r as
el&lt;' la'i madres tubereulnsas. dPsdr lo,. p r i1111To.., mome11tos d&lt;' \' ida ex11'a-11trri 1rn''.
Indudablemente. eon (iraneher y pri11eip;·1l n1&lt;'11!p t·o11 lo,.; \'C'le 1i11arios tisió logos.
SC' ha llrgaclo a demostrar qn&lt;' la tuh er&lt;'nlosis 110 l'S lwrl'&lt;lita1·ia y qm' este' lH'l·ho pC't'l'ectalllrnte r\·idPneia&lt;lo, ¡wrmitt• ftmdallle11t ar 1111 111&lt;;t&lt;id1i &lt;·iP11tíl'ico di· prol'ilaxi-; a11titnbercnlosa en rl homhn• y Pn los &lt;111i11iales.
J&lt;}n la profilaxis animal sp han rralizado prngn•sos 11otalil&lt;•s &lt;'11 &lt;•s tos últi 111os
años y nrnrehan clr aeurrdo eo11 lo 1ua11ifPst ado poi' &lt;'I doeto r \ J;1rti11s P&lt;'l'Pira e11 lo n•J'ere11tr ala tubrrcnlosis lnunmia. " La lrnei losis
('S \lllil ('11 i'C'l'Jll('dild rll'
grupo (group disea:&lt;r). en \'C'7. de sl'r un proltlC'ma i11diYic1ual. ( 'asi s irmpr&lt;' rl grnpo
es la familia. Prente al tnlJC't·culoso. es prPtiso clPS«tilll'ir PI grnpo, así (·orno &lt;il cli\'isarse el hnmo, es menester clrs&lt;'1thri1· PI hrasc&gt;rn''.
La obra profiláctiea clr los 111ae~tros de la tisiolouía, s&lt;' ha,.,a pl'i11eipalmr11te Pll
que la ha!'ilosis no es hcrcdi1aria si n o (·011 ta1óosa. y e11 qut&gt; es una enl'f'rmedad esr11!'ial111rntr clP familia o &lt;lC' urnpo clondC' ha.v &lt;¡1[(' httSl'HI' PI f()('O indi\·id nal () r11entl' di'
su propagación ( 1).

ESTADISTICA DE TUBERCULOSIS
Afio

1925
1926
J927
1928
1929
1930
1931
1932

B OVINOS Faenadas

TUBERCULOSIS
General Localiz

l. 095. 2..¡.2

J 1 . -!21
1 (). :3:32
9. :31..¡.
8.918
9 . ..¡.:3s
J:L651
(i2. 798
(i8. () 17

5.215
940.28() 4.fi85
936.:ns :3. 288
92:3. 527 2.8:3:3
908.480 :) . 226
842.071 2. 9;37
807. 0:35 ;3. 721
869 .U:3 2.:3.f+

( 1)

\". Dr. :\Iartins Percira. -

Cabezas

2:3. 9 l 2

:n . 00:3
19. i)(!)
J 6 . ..j.9L~
l!).299
:H. G27
:32. 6;):)
2$!.008

PORCINOS - T UBERCULOSIS
Faenados
General
Localiz .
Cabezas

265.871
2i):3. :3:3:3
;30..¡., ()72
:3:31.s..¡.1
:n8.212
:{58. J..j.(J
:35;3. 29:3
:n8 . :)57

&lt;'líni«a Esrolar. -

rn

5.!)20
..j..172
f) . ..j. J 1
(i . (l..j.8
() . (j.j.!)
(i .822
7 . .j..j.(i
(j. 2()5
foll. -

7:3. 741
fil. 229
():3. :311
(i('j. 1();)

62. 15:)
..¡.7. 88.J.

(ií I

50.898
!) 1 . 975

(i:).

70. 5;39
1;¿7 . 2:35
B5.&gt;W~

..l(. 298

:)2 . ..j.(()

/:L -líG

11.259

.Hío de .Taneii'o, HJ;¡:;.

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�hl euadro ('"tadístico inserto l'OITr,.,po1Hli(•11te a los últimos oeho a11os ( l!l~iiil&lt;· ho,·inos y pon·inos t11hen:11losos, oh,.,('n·ados ('11 PI l·'rigorífieo ) 1 unieipal y
111atadc•ro-, ele Linie1·s (('apita! Fecl('ral ) . p •imiten arribar a las &lt;'OJWlnsiones s1µ;111('ntc•s:
n1:3~).

1. - Los easos de tnh(' r tulosis sr (•11cnta n la fornia gc·1wral izacla, lol'alizacla y
la qu r se• en('ll('n t ran en los µ;a 1Hdios de la 1·ahrra exc·lni-i,·a1nr11tr.
~.

- Son atac·aclo,.,. tanto en ho,·inos ¡·01110 e•n porl'i11os. los g a 11!d ios c[p la c·&lt;il&gt;&lt;»
za. En r"tos últi111os la l&lt;H'alizae·i&lt;Í11 t11IH•1·&lt;· u losa Pll i&gt;so" !...angPos. Ps &lt;•xtraonli11arian1e11tr t'n'&lt;'llPlltp y 11111y stqwrior a lo ohsp1· ,·ado &lt;'n los ho,·inm;.
:~. El pon·c•nta.i&lt;· de' t nl&gt;&lt;•n·ttlosis Pn la &lt;'SflC'l'ir IHJ\ i1rn
tipo matadPrn
ctparre·p di s minu ído, d11rn11tP los úl tin10 ; aíi os, di&gt;hiclo a que· dc•sclc• la 1'1111clac· i(n1 c!PI
1·'1iµ:oríf'il'o 111u11ieipal, s&lt;' ,·ic•1w l'ac nanclo e•:-- ¡wc·ialnH•ntr animnlc&gt;s j{&gt;V&lt;'JH'~.

lla y. sin emhari.i;o. C'it,.,os c[p po1·1·e•11t a.il's 11111y Pl&lt;'\"Hdos &lt;'n tropas
Pspel'ial m&lt;&gt;nt&lt;' &lt;'11 la-. \"H&lt;·a-. qne• pr&lt;1.·rdc&gt;11 dP tamhos.

de&gt;

ganado

adulto~·

-1- . - La p-.tadístil'a dr ecrdos t11l11•n·1ilosos, ps rl'al1111•ntp alc1r111ante. l.&lt;:s e·,·ia d&lt;•ros e·Pn·a1ws a 1&lt;1 ( ";1p ital. &lt;¡tt&lt;&gt; n ·l"il H•t1 rPsid11os 1k Jos l10trle•s y rPsta11nrnt". parn la
a li11H•nta l' i&lt;Í11 el(' los po1·l'i nos, so n las qtH' 1·P111itPn 111 Fri go r íl'ie·o 1n11nil'ipal trnp&lt;l'i 1111i t'ornws c¡tH' llegan !&gt;asta al 100 poi' 100.
Por no hahp1· ohtc•11ido a tiPlllJHl la &lt;' ... tadísti1·a ele• 1~arn1dos 111lll'n·ulo-;11., sal'rifie·ados e•n los frigot'Íl'ie·os dc•I país. no se' in-. t•1·ta11 los datos e·orrc spondient&lt;'s . Para la
e·lasp dl' ganado 1ipo l'l'i!!ol'Ífieo. la pro por e·ii'111 &lt;'s d&lt;' 11110 por c·i1•nto c]p la J'orn1a 1-t&lt;'111•1 alizada y 9 por e·i&lt;'nfo loe·;il izad¡¡, SP'. d tn las úl1irnas lll&lt;'l1toria .; dc&gt;I ~li11i s tc·1·io d"
.\ !!Tit11l t11l'il.

J,EGISLACION ANTITUBERCULOSA
~e' el('lwrá dietar una le,\· ('St&gt;&lt;•e·ial dr pl'o ! ilaxis ('ontra la t11herc11losis
animal,
111111·a l'orma rn qur sc&gt;rcín l'l'il'ientPs las lll" diclas tomadas para e·olllhatir la tnlwrc·nlosis h 11 lllana y pl'e\·pn ir las g1·a ,·rs pérdidas e•conúm icas.
Perjuicios económicos que causa la tul::erculosis tovina y porcina . - En In
Hrpúh l ie·a .\l'!!rn ti 1rn. d f'sc!P C'I pri 11e•ipio d PI s ig· lo XX, la tn h&lt;'n·nlosis animal vir1w
pr11!.!n'sa111lo ('ll 1o-. 1odl'os .' •·:111-.;ando &lt;1nual111P11t&lt;' eo11sidc&gt;1·ahlc&gt;s (Wl'juicios &lt;'l'Olli'rn1i1·os qur sp han ca l&lt;·u lado, suman Yarios mi l101ws, a j11zua1· por las estadístic·as ofic·ia
lrs qu e• se han puhlil'ado rc&gt;e·il'nte111r11t&lt;'. l.a prog r ('siún &lt;'S c·onstank en ,. ¡ ~ ta dt• qtH'.
ha'-lil ahorn no "&lt;' ha podido pon&lt;&gt; r un d i ¡tu• i11fra11&lt;¡1H•ahle&gt; a la p1·opaga('ÍÚ11 c!P la
tuhPn·ulosis ho,·ina ,\' pon·ina rn el país.

Estudio encomendado al Dr. Prudencio de la C. Mendoza, ex-profesor de Higiene y
Policía Sanitaria de l a Universidad de la Plata , por la Dirección Ger.eral de
Ganadería del Ministerio de Agricultura, sobre los principios tisicos de la profilaxia antituberculosa, recomendado s por el Primer Congresc de los G·:inaderos
del Río de la Plata, reunido en esta Capital, el año 1926 .
lllli]J]Í('JHlo e·on (•I honro'º pedido r 01·11111 lado JlOI' ('SH s11pr1·io1·irlad. PIP\' (\ las
cons id c• 1·nc:ion rs y juil·ios qup mP han nH'n' e· ido, los principios hásieos dP prnfilaxis
contrn la tnherl' ul osis IJo,·in a a que ha arri hado &lt;•I Pl'irnrr ('on!.!n'so &lt;l&lt;' los c:;lllad&lt;•ros
del Hío de la P lata, rc&gt;unido en esta ( 'api tal.
1

(

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�l.a pl'Ofilaxia dl' la t 11l&gt;Pl'&lt;•1ifo,is ani 11H1l P'&gt; 11110 dl' los sl'1·ios p l'ohlP111as d&lt;' la
¡ioli .. í&lt;t sanitaria &lt;1111• 11i:ís tardt• o mís fp;11prano IP!Hll'á q11l' sol11eionars&lt;• t'll YÍ-.;ta clt•
los prl'j11i&lt;·io-. !jll&lt;' &lt;·1111-.a a la ga11acll'1·ía 11;1 «ional. La tul&gt;&lt;•1·e11losis. c·o1110 sP :.:alw. s&lt;'
propagil &lt;'11 &lt;'i rod1•0 a1·gp11ti110, :.:.i hip11 la i111'1"1·&lt;·ili11 110 1111 adq11il'ido toda,·ía las prop&lt;'n·ionl's Pl&lt;'\ a das q1w st' 1;l1-.e1·,·a11 Pll lo-. paÍs&lt;'s &lt;'111'oppo-.. ~&lt;' sahl' ta 111hií•11. qll&lt;' la
t11lH•1·&lt;·1ilosis de•! ga11ado &lt;'S dl' ol'il!&lt;'ll in1po1· tado ~~ q1w &lt;'11 &lt;'I paí" "&lt;' lrn dil'1111clido por
llll'dio d&lt;' los 1·1·pnHl111'1on·s dt• las di"t i11tas razas 111&lt;•.ioradas: 1111&lt;' p-.os 1111s111os 1·pp1·0d11&lt;'ton•-. sig11!'11 sit•11do lo-. fa1'101·1·-. dl' propa'..'.lltiú11 111iis l'fÍt·if'llll's d" la 1•111'1•1·111Prlarl.
de• 1111 1•stahl&lt;'&lt;:Í111iP11to i111'&lt;•&lt;·1ado a otro :-,ano .
•\d11al1111•11t\' la in11rndPrÍ;1 11&lt;1l'Ío11al p1tl'dt&gt; di' idir"l' &lt;'11 dos pa1·t1•:-, &lt;·011 l'&lt;'"IH'1'1o
ala t11h1•n·1tlosi-. ho\ ina: 1111a lilin• dl' !;1 t' 11fc•n111•dad la raz;1 &lt;·1·iolla . y otl'il inft•&lt;·tada &lt;'n pl'opon·ion&lt;•s \';J l'ia hlPs (las raza-.; llll'.iornda-. y :-,11-. 111&lt;&gt;s1izo-. 1. &lt;'omo p¡.,t as i'tlti11111s son las lla111ad;1s a p 1·&lt;&gt;do111i11a1· ('11 Pi ¡wís y qtll' ol'igi11aria111&lt;"11tr 1·-.tá11 l'Xp11&lt;•-.t11s
a la t11hl'n·1ilo-.i-.. !
q11&lt;• &lt;'&lt;111\'l'llir &lt;¡lll' 1as 111 l'didas "illlÍtal'ia,.. qut• 'i&lt;' adoptPn &lt;'sl.!11
i11di&lt;·adas y ;1&lt;·011-wia 1 las poi' 1111u sana pl'P \ i ,.,i1í11 dl' lo:-; inll'l'&lt;'Sl's !(illladeros.

ª'

La prnl'il;1xia al&gt;soli1ta dt• ¡,, tuben·11 lo-.i,., d&lt;'I ga11ado an~1·11ti1111 -.1' pla11t1·a &lt;'ll la
fo1111a sig11iP11tl': a !111pt•dir qtt • s&lt;' infe&lt;'1&lt;' 11 los l'stalil1·l'i111iP11tos sanos o -.a 11 Pados
h) Ext il'par la t 11l&gt;c•1·&lt;·11lo.. is &lt;'11 los e:-,lahlPt·i 111i1•11to" in 1'1•t·l;1dos.

I

Nulid ad de verta de les reproducto rn tuberculosos . t&lt;' \'oto d!'I &lt;'ongl'PSO ( :;l1lad1•1·0 &lt;'s i11d11dali
11w11t;ill's c•111111('i&lt;1doo., d1• la proi'ila\.ia a11titt1
&lt;·riado1·p., y pa1a &lt;'l p;1í•: . "1.a prohi'1i1·i/111
t1ti&gt;&lt;'l'&lt;•11losos. &lt;'11 &lt;·t1alq11ic•r gn1do d1• la l'll
y t•I prl'l'a&lt;·io obligatorio dl' toda i11t1·n·&lt;'1H·

!;i i111porta11l'ia dl' &lt;'sI&lt;'. H&lt;•spo11dP ;i 11110 &lt;I&lt;- los prinl'ipios f1111d;1IH n·11lo-.a. &lt;k pa1·ti&lt;·11lar i11tl'1·1~., para 'º"
y &lt;1111ila('ir'111 d&lt;· la \'1•11ta d1• los a11i111al,..,
1'!·1·111Pdad. &lt;·011stit11,\&lt;' t11111 111Pdiila &lt;'S"ll!'i;1l
ir'&gt;11 sanitaria".

La for111a &lt;k ha&lt;·PJ' prí1l'lil'a la 1111lid ad l'll la \'&lt;'lita d1• l'Pprod111·tnl'('-. tt1h&lt;"n·11lo. o~; h 1 ]ll'&lt;'Ol'llpildo 111m·ha , \'!'&lt;'&lt;'»; -.;i11 &lt;'11111111"•0 &lt;ar&lt;'&lt;·1•111n-: todn\·ía d&lt;· 1111&lt;1 l1•y &lt;'Sl&gt;&lt;'&lt;'ial
fllll' ('!&gt;ll"lll t. • y ('f/llSa ,1!1' (' 1•1 i11tPI'(~;.; pi'il&gt;!i1·0
(' ti ('llillllo S(' l'l'i'iPl'I' a la ll l'('!'"idad d(• i111pl'dir la pro¡wga1·i1í11 d •• la í 11h1•1'&lt;·11ln-.;is hn \ ina. En Psta 111a11•ria no .,,. ha l&lt;"~isl;idn
110 o hstant l' d&lt;· h1h t• I',..,.. pr&lt;'!'&lt;'lltado ;11 ( '011 "TP.-;o \';1&lt;·io1wl. ¡il!1.u11;1 1 i11i1·i;1fÍ\ as i111po1 •
0

ta11f&lt;'S 1'11 &lt;'·' " Sl'11tido.
\i PI ( '/&gt;digo ( 'i' il .\1·g1•11ti110 111 la
!;11fi&lt;·i1·11t&lt;'" parn ·-ati-.i'm·c•I' &lt;'! int••ri•s dP l;i
1'11 q111• ¡HIC'dP 1'1111dar'i&lt;' la 1111lidacl &lt;'11 la \'1•
nw1· l11gar. 1•l largo ·' "htoso p1·ol·&lt;'di111il'11lo
ta la a&lt;·&lt;·iú11. 1·011sti111y&lt;'llflo todo Pilo 1111 s&lt;•
111a11d&lt;1 poi' \Í('io :·pdl ihitorio. !·;-.1;i &lt;'irll111-.
&lt;Íol·to1· ( '~ n·ano &lt;·11andn ¡11·po.;1•11ti'&gt; 1111 ¡&gt;J'O\I'&lt;'
do la t11lwn·11!osis ho\·i11;i &lt;·01110 \ il'io l'&lt;'dhi

!.&lt;',\" d1· l'oli(' ía ~a11itari:1 1•11 \ ll!l'IH'IH. 1111
l!fllli1d1'1'Ía. 11 pl'-:a1· el" '"'11l1•11p1· pl'i111·ipio-,
nta &lt;lP r&lt;·prrnl111·tor&lt;'·, t11IH'n·1ilo-;os. En pri•·i\·il &lt;¡111' sp l'&lt;'q11il'I'&lt;' ad11al111&lt;•11te. dii'i&lt;·11lrio i11•·011\·1•11il'11ll' 1'11 la prúl'lit'&lt;l parn la clPÍillll'Ía po -ihl1•mp11tl' l ll tl'nido 1•11 \'i..;tn ,.¡
to;! la 11 . &lt;'1í 111 a1·a d1• l)ip111a do. d&lt;'&lt;'lan1111&gt;1111¡ io y 1·1 ..~la1 11f' !Jla11do .. 1 p;·o,.l'cli 111ip11 1o

pttt H p...,f ,, (•f1"0.

legislación especial scl:rc nulidad de vc1ta

d~

r eproductcres tul:::rcnlosos. -

S11 ia &lt;·ríti&lt;·as ,..,,. oponen par;i q111• l;i t1il&gt;l'I' "lllosi,; o &lt;·11 ilq11il'r nlr;i c&gt;11i'f'n•1&lt;'dad &lt;·&lt;m\¡1 g1osa sp;J d&lt;&gt;l'l;11·ada \'i&lt;'io l'&lt;•dhihitorio. poi· q11&lt;'. si &lt;·01110 \ il·io l!l'il\'1• 0&lt;·11!to, la al'1·i1'111
rPdhihitoria garnnti;•a !'l intc&gt;rl--. pri\'étdo. 1111 c·n11'-t i111.' &lt;'. -.i11 l'11il1111·go 1111 111Pdio s111'il'iPlltP pa1·a irn1·a11ti zar l'l i11tPr(s púhlil'o q 1'&lt;' &lt;'" PI 11&lt;- i11qwdil' In prnp :l'~a1·i ú n dt• una
a t'c'('l'iún ('Ontagiosa. ~(·gú n tratadista;.; de 1&lt;11 °.a px¡w1·it'lll'IH &lt;'11 l'sta 11HIÍ&lt;'l'Ía. llll',ior se

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�1·0111'o1·111a a Jo-; tinP'i dP lil prnfilaxia a11tit11 IH'n·11lo;.,a la l&lt;•tti--la1'ii'111 1•spr1·ial r(t1&lt;' p-;tahl&lt;'&lt;'l' la ae·l'ic'ín di' 1111lidad &lt;'n la \·1·11ta ele• rC'procl11e·tc;rr-; &lt;&gt;11t'Pr1110;., q11P la qll&lt;' Pstahlt&gt;&lt;'t'
la rrdhihitoria. En la 111ayo1· partP d&lt;• las Pal'in1ws e•111·opPas H';Í sl' ha e·omp1·P11cliclo
Pn&gt;it1&lt; ion ando l;1 IPgi~lal'ir'&gt;n qt1&lt;' in&lt;'luía la t 11IH•1 l'nlosi-. ho,·ina &lt;·ntr&lt;' lo-; YÜ·ills r!'dhihi 1orios. ha'ta qur 1111a l&lt;•y q11e• l'Ollsa~lTil die· h;1 al'P&lt;'c·i1í11 1•01110 &lt;'&lt;&gt;lis¡¡ de• 1111liclad y no rll•
rrclhihie· ir'&gt;n clr la 1·c•nta. 1•;11 l•' r a&lt;'Ía la 11•,\' d1•l ~:¡ &lt;IP fph1·c•1·0 clP l!lll:í, plimina las p11fp1·11H•dadpo,; 1·011tagiosas dt&gt; l;1 lista ele• los ,·ie·i o; rc•dhihitorios .' si' l'Ollsagra &lt;·01110 c-¡111...;a
dP 1111lidad &lt;'11 la \'&lt;'nta d&lt;' lo-. r&lt;'1n·od11do1·ps. la tl!ln•1·l'11losi...; ~ dP111&lt;Ís e• 1il't•r111&lt;'dad1» 1·011tagiosas el!' los a11i111alP...;. Estl' pri1H'ipio !'s ''"Ppta&lt;lo .'·adoptado Pll las lPye•s d!' Italia,
Espaiia. Bflgita ~ dl' O{l';ls nae·ionr-. ('11 la hora prP'iPlltr. ('01110 PI rrgi11w11 Jpg;¡I d!' la
pl'Ofilaxia anti -i nt'l'1·e·iosa qn&lt;' nwjor &lt;·011s11l t;1 los i11tPr&lt;''&lt;'S !•P11"1al1•s ck la !!atwde•ría.
¡.;., dl'sdp hwgo l'\'iti&lt;&gt;n1!' q111• un animal t 11 h&lt;•1·1·11loso clP lw!'lio dr&gt;ht&gt; PXC'l11i1·sp d&lt;' las
t1a 11 sa1·l'i01J(&gt;s &lt;'O ll l&lt;'r&lt;'iill&lt;'s d&lt;•scl&lt;' t&gt;I mo1111•11t n !fil &lt;' l'ons1it11~·1• 1111 p •lig1·0 para l;1 !'1·0110111ía y la salud púh il'a. ~iP•Hlo así d &lt;• i11tPr1'•s s11 ahsol11ta i11:110\·il idarl, a1111 1a11rlo
"ll \'l'llt11 1·01110 ps ju--to.
Las hasp-. para 1111 Jll'&lt;&gt;_\'&lt;'l'tn rlP 11',\' r•hn· nnlidarl dt• \'&lt;•111;1 di' 1·1•pl'od1wt11l'!'S
t td)t'rl'trlosos podrían 1&lt;'s11111irs&lt;' Pll lo -.i•wi pfr: Prohibir 111 \'l'lll&lt;&gt; d1• r&lt;'p•·ml11\'101·p:;
ho1 in os y po1'1·i110-. t 11l1t•n·1do:-;os. E-.1alilP1·
la 1111li1l&gt;irl d1· 111 n•nta poi' &lt;'I hr1·ho dr&gt;
&lt;·n111p1ohar-.p la !'nl'i•1·111Pclad &lt;'n 1·11alq11iPr;1 11• s:1; grnd os dt•11111&gt; clt&gt;l t&lt;;rlllino d1• l:i
lí11s. l•~st&lt;t to111proh11l'ii'&gt;11 podrit s!'r hPcha ·1 JH•dido dP i11tPr!'s;1do. ( por t~1·11i&lt;•os d!' la
l&gt;irP!'&lt;·ir'&gt;11 ( :r1wrnl rl1• 1:a11acl!'rÍa. sin JH'l'.Íll i1·io rl!'I 1·p1·111·so j11&lt;li1·ial qn&lt;' quisi"nt intr&gt;rpon&lt;&gt;r 1•1 l'&lt;&gt;111prador. El p1"w1•climie 11to s&lt;'r&lt;i s11 111&lt;1rio e·onfo1·111P a la-. IPye•s &lt;11• p1·oe·l'di111i!'11tos. Los lº&lt;'p1·orl11&lt;·tol'Ps 1·0111prohados t 11IH•n·11lo-.os S'.'l'iÍll rl1•!'btt'iHlos fuera dPI 1·011J1'r&lt;·io a los efc•&lt;"los cl1• la rP p1·01l111·C'i{&gt;11 ~· sn i&lt;'tos a las 1·p~&gt;Ja11w11t;11·ion1•s rlt' '11 Poli&lt;'Í&lt;l
-..;; 1 11it11ria.
E-;tos ~ 11 jPtos '-'&lt;'l'éÍn 111an·;1dos. r• 11 fo1·111a inrl1•lr&gt;hlr&gt;,

II

Explotación cccnómica de los ganad::&gt;:; tuh:rculosos que no sean infcctantes. Est1• ,-oto rlrl l'on!!l'&lt;'so pn'sPnta alg1111as o
'11 la pr;Íl'ti1·¡i liay qtH' 1·ontt•111plar. HPspon
&lt;·iadn d1• la profilaxia anti-tnlwn·nlo-.a 1·011
r&gt;.;tahl1•e111it&gt;nlos ini'Pl'tado:-;, En t&gt;l c·aso dt&gt;
fP&lt;·ta11t1•. dt•;;rl&lt;' ltl!'go h1y 1111 ;;Prio rqrnrn
dit'ír·il d1•tpr111i11111· r&gt;I 11101&gt;1r&gt;11to Pn qtll' 1111 s
1i '~ l'llSO .

1i~1·1·,·a&lt;'i01w-. !'Í1•11tífini-, q111• ofi1·ial111P11t1· .'·
rlP al "&lt;' !.! t1nd11 pri1u·ipio t'1111da,11&lt;'11tal &lt;'trnn;ist•·nt&lt;• &lt;'11 : &lt;''i.tirpar l11s tuh1•n·11losis &lt;'11 lo,;
la r&gt;xplo tal' it111 rl1•I ·~a11ado p11frl'1110 110 i11q11 1 ' haC"&lt;'•'. y "" f!ll" t'n la pní«ti1·a &lt;' . . . nrny
1iil't11 t11h"1'&lt;·11loso int'p1•tanfP t' \'o lYf'l';Í p:•-

l•:J -.a1H'illlliP11to rl1• 1111 pstalilt&gt;t"i111i1•11t o 1·1111 l'&lt;'s ¡w1·to a I;¡ tnhrr&lt;'trlosi-.., ar1110111z;1nrlo Jos intr1·c'"&lt;'s sanitarios ton Jos i11tPr &lt;' s\'i pri,·adm.. &lt;'s posilil n•nlizar •·1 sp pnrli&lt;&gt;ra &lt;·ons1•g11i1· la adht".. iún d&lt;' los l'riadon•-.. &lt;11 111w &lt;'i1111p11ia l1"•;tl antit11hPn·ulo ... a. En
&lt;'sir ('Cl'&gt;O, PI l&gt;xito dP la lt1l'ha 110 ¡111"d&lt;' &lt;1'&lt;&lt;' • '"'&lt;l' '''" &lt;'ll 1111 1•stahlt&gt;!'i111irnto i111'1•dado,
sino 11 c·osta clr irn psf11p1·zo pt•rsonnl, laho 1io;~o y ¡wrst•\'&lt;'rnn f&lt;'. l\ir11 sp salH'. los
&lt;'1101·111r ... sac·rifil'ios q11P ha &lt;·ost;1do la lil&lt;'h11 pl'Ol'ilitttin1 &lt;'ll l&gt;i11;1rn ;1n·a. ~111•!'iil ~ :"\o1'111'1.!a. do11c1e• sr l'&lt;•aliza11 si;,tt•111ittit«IJJJ !'lltl' ~ así111is1110 c·n11 1111 r!'s1dtarlo 1·plati\o. por
1·11&lt;111to la tuhen·nlosis Ps nna &lt;'nfrn11Pclad r &lt;'IH'ld&lt;'. 1P11&lt;1z, rl&lt;' l'á1·il rlilusiún. En la ln&lt;·ha 1·011t1·a r&gt;st¡¡ &lt;'tif&lt;'l'lllPdad 110 hay qn&lt;' &lt;'"P &lt;'1'&lt;11· s11 Pxtirpa&lt;·ir'&gt;n i1111H•diata c·n los &lt;'slahlt&gt;!'i111irnto:-; infrr·taclo-.., '-11 dr&gt;sapari1·ir'&gt;11 hr 11;,1·a. l'OlllO Pll r&gt;I l'ª"º cl1• las Pnl'Prmt&gt;cladPs
agudas gra\·rs 1·01110 c•I n1l'l111n&lt;·lo, la ¡wst1• hO\ ina. r&gt;lt. : por ,.1 &lt;·o ntrnrio. 1eq11i1•1·1• 1111a
l¡¡rga l11!'liil dr t l'alrn.ios, d&lt;• 1·11idados y d&lt;' p a!'i!'1l&lt;'ia d!' \'al'ios aíios pal'a sant&gt;ar 1111 pstai&gt;l&lt;'!'i111iP111o c]p &lt;·1·Í;i d1• la t11hrrl'11losi s. 'I' odo psto, Pll &lt;&gt;I !'aso d1· t&lt;·nPI' &lt;¡tH' c·o nt1•111 pliil'&gt;.&lt;' los intereses dPI J•;sta&lt;lo c:on el d&lt;• los niaclorei-,.
0

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�.\Ji libro •·J&gt;1·ofilaxia dt&gt; la tuht&gt;n·ulosis &lt;'11 la-. 1·aha1ias y p-.tanl'ia-.". p11hli1·a1ln
1·11 l!J 17, trap i11dil'a('io1w ... qll&lt;' p1wde11 apli 1·¡!rs1• al sa11Pa 111il'n1o 11&lt;' los t&gt;stahlrcimiPntos di' c·1·ía de'. tl'l'l'itol'io di' la l{,•públiea.
t·na n•gla111&lt;•11ta1·ii'111 -.auital'ia l'SJH'l' ial pal'a l'xtirpal' a tulH·1·tul11-.i-: 110\· in a •'ll
lo:- 1•stahlPl'i1ni&lt;'ntcs infc&gt;1·tado' d 1•hrl'Ú pn•Y1•r la &lt;'Xplota1·i(111 &lt;'l'O!l(1111it'&lt;l d1• los 1·1•prodneto1·ps p11ferrnns. lrnjo ias ha"P' d1• la t11h•1e11li11iza1·i1'11 si. t&lt;'111úti1·11 .' t•I 1isla111il'nto
c·ornpleto de los tnherculo..,os. l.o-. ani111a~es di' 111'Í.'i ntlor ~'&lt;' pod1 ún "Xp!nt&lt;ir t11111a11rlo
las prrea1wion1's higifnil'as 1·011\·p111e1&lt;t1•s Y a fin di' 1•,·itar toda p1·01rn'w1·i 1'1n d1• la
1•11fen11edad. Los l'l']ll'Od11don•-. q11c&gt; por s11 1•clad sf' 1•11c11P11trl'11 aún &lt;'11 1·011•li1·io1t&lt;•s dP
c·11111plir Sil" funeionc•s di' rrprodn('tor, sP P11t&gt;d&lt;'n H'g11il' 1•:1.plota11do lrns ta q11 1• llc•1:1tl'll
al último gnido ele&gt; la 1•nt'Pn11Pd&lt;1d y ya 110 produzc·an c•1·011(1n1il'Hlllt&gt;nlc. &lt; ·,11110 la 1 &lt;'
t'l'lll'Ía ca'ii 110 t il'lH' i11q&gt;&lt;1rta11tia &lt;'ll la propaga1·iú11 d&lt;' l;1 t1iiH'l'l'lllo'ii ;, ' a l'1•¡tli:~¡11·iú11
di' las nl!'didas d i' higil'111• 'it'i·Í;¡ utilizada t 11 la p1·odue1"i(111 di' !.!&lt;111ado -.ano de ¡H1dn•s
11tlwn·11lmms. l•:n &lt;'slP ordp11 d&lt;• idl'a'i. tod&lt;1 1·1•i/;11tH'li1al'i(111 sanitaria t&lt;'ndría q11&lt;' c·o11tP111pla1· los l'llidad.is l1 i:!ir11i1·os a l'l'ali zar'"' l'll 1111 1".. tahiPl'i111i1·11tn i11f&lt;'l'lad1J pnrn ar111011izar &lt;'ti lo posihlP los intl'Pr-.1•s d&lt;•I E"lado 1·011 lo.., dP lo" 1·1·:acl or&lt;'"· .\d 111it1cl¡¡ la
c•xp'o(a1·ii'111 Pl'Ot1(n11i1·a dl' 'º" l'&lt;'jll'ndudorrs t 1tl1rn·1do""" 1•11 Jo, ,. 1al1 f't·i111i •Jl1(1s d"
1·l'Ía. la i111&lt;•n·&lt;'11tit'i11 sanilal'ia ~l'rÍa ha.io c·o11d i&lt;· io111·-, p-.,p1•1·ial1•s d&lt;' !!arn11t ías d,, 111mo ·
\'ilidad y dp 111an·;1l'i(111 dP lo-, a11i111a'.P..; qt11' n•-.1iltP11 tuhPr1·1d1hos &lt;'11 1·ad a 1·¡1 so. En psfa fol'lna. a&lt;lopta11do 1111 -.ist&lt;'111&lt;1 di' pl'&lt;ifilaxia 1•n\.rui1·0, pPro q111• 1·ontP111plt• lo" i11t&lt;&gt;1T;;c;; ga11&lt;1dPros, se• poclní PXt ir par ' a t 1tlH•1·1·ulcsis po1·0 a po&lt;·o r1·d11&lt;·il'tHlo c·&lt;Hla \"f'Z PI
11ú111&lt;•10 di' Jo,., 1•st&lt;ildr1·i111iP111o. i11f&lt;'l°tados. Esta túl'li&lt;·a ('s la 111ús ad&lt;·c·uada ¡1 las l'Cllldi&lt;·io11Ps &lt;l&lt;' llll&lt; stro 111l'dio y tHi las 111t•didas l ¡1di1·n &lt;'S l1as&lt;1das 1'11 &lt;'I sac·rili1·io obligatorio &lt;' in&lt;l&lt;'111niza1·i1'111 df' los :,11.iPtos t11!11•1·e11lo'o q1tf' tanto ha11 1·osta&lt;l11 ¡¡ los l•:st¡¡do-.
C'lll'll!ll'OS sin ('Oll'i('gllil'S(' &lt;'11 (·I 11i11id111 1p;.;11l1ado prúc·t iL·O.
1

111
Experimentación de diversos métcdos de irmunización. - :-·011 1111111Prns()', los
proc·1•dimi&lt;•11tos dr i11 1n1111; zaf'ii'n1 pn•c·o11izados 1·011t ni J¡1 tulH'n·11 o--i; ho,·i11 1. .\.s1 s1•
1tliliza11 1·omo \"il&lt;'llil&lt;i ": ha1·ilo, ,·iu1s 11at11ral111 l' lllP ¡1\·irulP11to·; par¡¡ PI ho\·i11r1. l\a1·i '.os
\' i1 ulP11tos . Baeilt n ,.¡,·o-; &lt;'Xp1•ri111••11tal111r•nl" 111odifi1"ados..'· ha1·i o•; lllll''l'td ; o pro hwtns dl' los liaf'ilos.
La \"a1·11n;1 p1·,•pan1da 1·011 li;wiios 'J\o, natural1111•1i(p a1·ir11l&lt;'11to-, p;1ra ('I lio,·i110
1'11·; &lt;'tts;iy:ula poi l\Plwrin•! pl'i111C'ra;11Ptdl' 1•11 1&lt;t i111111111iz;1C·i1'111 1·011tr;1 la t11li1•r&lt;·tdosi-.. !)()' i11a. l'~n l~rli..:i1·a ''1' 1 a px¡w1 i111 •11tado •'ll \'i ta dP '&gt;11 prohahlP ,·alor prnfil:ídil·n. E l
llrhil't'no ,\l"!.!,l'lltino 110 ilP!!Ú ;1 111..,;iyar la "lio\'o\ac·111rn" &lt;l1·l profl'-;or f\,•hprini.? . poi'
t'&lt;lll'-'il ai1•11n al -,ahio alP111ú11 y al (;0' 1il'rno 110 oli.;ta11tp &lt;•I &lt;ll'sl'o q1w ahl'i!!·.tl1¡1 &lt;' .\Ii 11i:,t&lt;·rio dl' .\•~1 i1'11l1 \ll'a Pn la PX!H'1·irn1•11tal'i (111 &lt;I&lt;' dit"lto 111rtodll clr inrnu11iza&lt;·i(m.
0

l.11 \'aenna prPparnda 1·011 hal'ilos bovinos \ ir11l&lt;•11to., 11tiliracl;1 pri1111•r&lt;ltlll'11tP poi'
&lt;1 pt ofPSOI' [\ll&lt;·h &lt;'11 _\ 'i•n1·111i·1 y P:,p&lt;'l'IJ11nnla&lt;la poi' los dodorPs Ho11x y \';illt;&lt;, Pll
1·' 1a111 ia, h;i f. ido : Pl'ia111P11tP 1·1·!t i1·ada: &lt;¡lit' ~ n~ t?stiltados llll so11 s11p&lt;'1·io;·&lt;•.; al 1111~to­
tlo ;111tPrior y ad 1'111;Í s s1' ha eomproha:l&lt;1 'Jllf' Hila parl&lt;• dl' lo" l1&lt;11·ilos \·irHle11tos &lt;1dmi 11i,;~rados 1·01110 ,·ac·1111a S&lt;' Pli111i11a11 dP'i]llll'S &lt;n la-, s11"1a11&lt;·ias 1•xtrl'1111·11ti&lt;·ial (•s.
La va1·1111&lt;1 pr&lt;•parnda 1·&lt;:11 t:a&lt;·ilos vi\·&lt;'.., lllO(lili&lt;·;1dos &lt;'XP&lt;'t i111 e11tal111,•1111•. ha :-ido
&lt;'spc&lt;'i'lilll&lt;'lll&lt;· pstndiada &lt;'ll F1a1H"ia. ('1111 pst a p1·1·para&lt;·i ú11 sp h1 11•1.rndll a l1l'C'sl'n·a1·
lt;1sta rl 7:&gt; o_o d&lt;&gt; !ti- ho\ ino•? l'&lt;ll'ltnados Pll la 1•:1.¡wri111r11t;1tiú11 y &lt;'11 la p1°Ílf'tita. sin
&lt;mba1·~0 110 sp 1Í&lt;'lW todada u·1 tn1H:l'p to r&lt;'al de• sn qtlor Pll la i11111u11iza1'iú11 antiluIH 1·e11lo•a. ( 'alm&lt;'ttt• ,v (: 1t&lt;'tTin ~011 los que más s&lt;' han prPotu¡rndo &lt;!&lt;&gt; ('!.;1a ,·ac·uua qn&lt;'
0

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�cflnsideran superiol' a Ja ·' bo,·o,·acmrnción" exp,,rimenta:ment e, si bien no han ll&lt;'gadc1
a u n a conclusión definitiYa en la prúdica. Yacunación t•on bacilos muertos. Los profeson's Calmrtte, (luer r in v \'all~e. in t•:usi\C' Li g-ni el'es Pntre nosotros, &lt;ill&lt;' han ('"-Jlt'1·iwentado P' l l' mC-torlo dl' ~·attllllltÍIÍn, 110 ]p 111111 dado' 11i11u11na importancia 1•11 la prá&lt;'tita dt• la inmnniza('ÍÚn.
T.a nttnna prepa rnda t·on productos h~wi ares y p1·c•ern1 izada por H,•yna rs en la
inn11111izaC'i&lt;'i11 antit11hen·11losa dl' los hoYino . ha sido ensayatla poi· PI f~ohit'1·110 l~r ] ga.
IPua11&lt;l o a la (•ontl11si(n1 dt' que no tiene n ingún n-ilor prádil·o.
En la hora JH'PsPnte ninuu1w 1·01wl11 -ién1 p1 iíeti&lt;':t ' &lt;' h:i 1!t-cl111·ido de los clif&lt;'l'Pl1tes mC-todos de inm11niza1·i(m 1·011t1·a la tuhl'l'Cll'.osis hoYina.

En ali.tunos lahornto r ios se siµ.tH' t''tucliando
tanto en .\ i&lt;'111ania como Pn T•'rancia .

este

p1·ohlema

t•m¡wiiosamrnte,

En Italia, pi profrsor ~laragliano en su importaute lahorntorio de (lé11 on1. prepara una Yacuna p1·eH•11ti,·a contra dicha &gt;nfermeclad. y según las informaciones de
Pse laborato1io, no deja de ten er su interés en la práctica profiláctica. Dt&gt;hel'á cxpel'imentarse.
l-na t•x¡wl'i1n1·ntacit111 hien l'Olltl'&lt;tlol'('éltla tle cualquiel'a dt&gt; los método.., tl\' 1nmu11iza&lt;·iún ant itu ht&gt;n· ulo~a. no d&lt;'.iHría dP Í&lt;'ll&lt;'I' su i111po1·ta11cia para la !.t&lt;llHtdPl'Íil ar'!t nt ina. l h•lw at·&lt;;i1srjar'il'.

[V
Recomendar a los ganaderos que, en defensa de sus propios intereses, efectúen
la profilaxis de la tuberculosis bovina y porcina; qul' las antoridacl&lt;'s sanital'ia s in&lt;·iten t•n l'ol'ma 1&lt;''iet·Yada a los ua11atleros tuyas tl'opas al sa1·ril'i&lt;·arse n"..nltt·11 tOll
nua p1·opo1·1·icín aprel·iah :l' di' t ulH n·ulo- is pa1a qnP ellos inl&lt;'11sil'iq11t•n la prnt'ilaxia
pa rt inda r.
1'01· llll'dio d1' p11ldit·¡1&lt;·io111',.,, \olant&lt;"i follt•tos .\ l'Ollf&lt;'l't'lll'ias ,.,ohre la tnlw1·t11los1s ho\'Ílla. la Politía Sanitaria [iegio11al, ¡11·011-;1•.ia a los ga11;1d&lt;'ros la &lt;·0111·p11it&gt;111·ia d&lt;'
rl'ali:tar In p1·ofi 1:1xia a11t1tuh1•1l'nlosa ~ propa!.tarú los 111C-todos 111iís prá&lt;·til'os.
bn &lt;·11a11to a I¡¡ i11l'i!atiún 1·est·1·\'a&lt;la a los hate1Hiados q u P 1·t•n1it e11 1rnpm; t11ht'l'culo,,as a los l'1·igorífic·o" ~· 11iatc1deros púhl"t·os parn qUt' t&gt; '. lo.., l'Pa lit·Pn 1111'1lida-., prnfilácticas, t·ontribuil'ií a 1·ornpll'ta1· la di,·ulgH&lt;·it'm 1·i1•11tít'i1·a qul' -.,p \ i1•11p n•aliza11do por
medio dl' l'o11ferenl'Ías "" las Sol'iPdades Hu alPs.

V
El estado deberá proveer la tuberculina necesaria a eses fines . -

i.:n tltotenni11ada-, &lt;·011diti01H's, 1•1 Estado flll&lt;'&lt;l&lt;' snminist 1ar b1 t 11lwr1·1ili11a 11et·Psa1·ia fHll'a i&lt;l prol'ilaxia. l.os &lt;·riado1·P-,, l'o11for11w a las l't'!.da1111111 Hta1·ion1•,., que si' p-.,tahlPZl'iln para 1·omhatil' la t11lie1·t11losi-.,, pod1·ií11 havP J' P 11n la profilaxia &lt;•011 el t·om·111·so dc·I lohi1•1·no ;.
liajo l'iPrta-, oldiga1·iont's q11e s1• d1•termine11.
La c·oo¡H'l'&lt;ll·iún d&lt;'i ~linistt&gt;l'io de .\u1 it11lt111·a a1·tna ' 111t•ntc• st' 1·palizn l'On la tuIH'l't'lll ini zal' iú11 dt• los l'&lt;'fll'Odlll'to:-1•s q1w &lt;·011t· 111T&lt;'11 a las t'Xposi1·io11P'i, toll la i11te1·,·e11t·iú11 d&lt;' su pt•1·so11al \l'tl'l'inario qu&lt;' P111p 't'a tnh1•1·t11li11a plahorada t•11 su lahonttrn·io.
:\o olistantl' rsto, la urntnidad ,lt• la tuhen·nlina 110 dPh1'1·ií IHl&lt;'t'l' el 1:ohil'1·110 Úll'l'a d&lt;'
dPtl'r 111i11adas eo1Hlieiollt's.
En los paÍS('S ('(lllJO lío .anda. Di1lallll'l'&lt;!. Sttt't· ia, t•I c:olii1•rno Slllllllll"t"" la t11hl'l'1·11.i11a urn111ita111t•111t&gt; 11 lo-, p1 opiPtarios di' lo-., a11in1all''&gt; -,cílo 1•11 1·a-.,o ... l''&gt;fl&lt;'l'ialc's t¡lll' st'
tl1•1p1·1Hina11 &lt;'11 lo-, d&lt;'t'l't'tos "anitario..,.

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�Pinalmente, el en\'Ío. dt&gt; rnédil'os vete1 inarios es¡wcializa1los t•n los l'stuclio-. 1le la
1nhen·nlosis ho\·ina . a los paí-.l's dr Europa y :'\01·tran1!&gt;rica. ps dt• todo ,rn nt11 rrco11u ndahlP, no s61o pant &lt;'I 1•-.tndio dt' los 11H'to1los clp inmuniza1·iún y ¡)J'einmnnizal'itm,
"Í110 parn que realiePn una inLirmal'iti11 l'0111p 'da sohrr ('[ Pstado a!"!11al de la prnt'ilaxia d&lt;' la 111hrre11losis liO\ ina y poreinn &lt;'11 los Estados 1rn11adnos 1nás p1-.i!.!n•sistas.

La npcpsida&lt;l dP r1•u11i1· las infnn11a1·i1•11rs a1•lua'l's sohr&lt;' profilaxis a11l itnh1'1·eu lo· a y sohrP la 1\('1·it111 q u1• dt&gt;sa rrolla 11 los ~olJiP J·nos 1•x t ran.i1•1·os &lt;'11 la r :-.. ti qnu· iún de
la 1ulJC•renlosis b0Yi11a 1•s¡weiai111 •11t1•. PS indudahl1• para 'alo1·a1· toda la i111 porta1wia
eco11ti111i1·u que tiene cli1·ha 1•11frr.m•dad : "ll pt·ofilaxi" 111ás &lt;·011v1·11i1•11te.

RESU M EN
lms JH i1wi¡nos liási1·0.;· &lt;k la pr1,l'ila:--iu a11titnl1t t'&lt;•n osa , 1·1·1·0Jlll'IHlad. s por l'l
P¡ itttl'l' ( 'onµn•so &lt;ll' los ( la1wd01·11s dPI J{io el" la !'lata, 011 d " indist·utiiill' importan
l'ta:
1.·· - En pt·llll&lt;'t' 111!.!ar. pnrqllt' lie11d1•t1
c•onl'ilia1 en la lncha pro f'ilá1·ti"a ,n. 111tei'&lt;"it' sanitarios 1·011 lo ; 1•1·011(:111 i;:o ..;
1'01tt1u \iahlr pat·a 1·0111liatir eo11 !' rie;11·ia ,a ¡;1an· t't1t'!'11111•tl;1d i11i'Pelo·r·o11!a~ im.a. si11
1·a11sa1· daíio a la 1..n1ll&lt;lll1•rÍ;¡ y fH'l',Í11i1·io al Estado.
~- "~ l&gt;ad:-i la 111ndi1lida d 1·n'111i1·a d!'I ¡.. ot·1 so d!' la 1ulH·1·1·ulo Í'i , des.l t• 1•1 punto
d&lt;' ,·ista d&lt;' la l1i¡Ú&lt;'ll&lt;' , p) t'P!.!i111 ·n p1'orilál'1i&lt;·&lt;: &lt;' 1wt·!'.;a1·ia1llPttt1• di,.,1i1.to al rÍ''l;Í1111•tt d :•
:a pllli1·ía sanital'ia qtH' Ílllpo1tt'. "'in \ :tl'ila1·it-•l. la t'xlineitrn i111tt&lt;'diatu ti,• lo, fol·o·, in1&lt;'&lt;·e ioso".

En cambio, l'I 1·1~!.!it111•11 tle pt'ofilaxis a11tit11ll!'1t·ulo,11,., 1·1i los 1•s1alikl'i•ni1•t1tos tlt•
l't ía, ptwdp t'&lt;'a . izar s11 ti11ali1hd, o '&lt;'ª· 1•! s&lt;1t1t•a111i&lt;•11to, t·o11t1•111plc111do la Y ida d1• los
1·pp1·odnl'101 es ,·;diosos &lt;¡lll' podl'::Í.11 sp1· utilizados. y adopt;111do súlo 111edidas &lt;'SJl('t·i&lt;1l1·s
d!' &lt;1isb1rnil'111o t' lti!.!Í&lt;'tll'. !&lt;:11 1·st;1 lor111¡1 1111 1stahl1°!'Í111Í!'ll10 i11l't•t:tad11 l)O dl'á M't'
satt1·:iclo Pll ..J.. ;&gt; ú ti Htio-..

:L º
La t1H•dida t' pt•1·ial ·!lit' .;(' 0¡&gt;011!.!a a la l'it'l't1lat·iú11 dP Ju,., t'l·pnduvton•s
111lH't!'.llluso"&gt; y la 1&lt;'!.!Ís laeit1tt qu~ garattti1·1 • la \Pttta de atii111all's dt&gt; cl'Ía. tiln·1•s tlt• tlil'ha it1ft•1·1·ÍÚll, t·11nstit11)'Pll p1i11,·ipios fu11da1111•ntalt's de la proli axia de Psta Pt1it•r1tl&lt;'·
dad .

..J.. º
l·:l ( '011gn'"º ti&lt;' hs (:a11a111•ros 1111 i: Íll dP la !'lat;¡, ha 1m11·1·atlo 1111&lt;1 i11 t t'1·1sattt1• ol'iP11taeiú11 ;1 1a pt·of'ilaxis d1• la l11I H·1Tnlosis lio\'i1rn ,\' pon·ma. al riliattd o a
pri11t·ipios sattitat io.., 11111.v prál'til'•is qll&lt;' tlt&gt;li1•11 1t'llt't'st' l'll t·t11•ttta l'll&lt;lttdo st' lict1• la lt•y
01·gá11i1·a d&lt;' l&lt;l profilaxia a11t itui&gt;&lt;•renlo~a !!iltlildt&gt;nt.
:Í.º
('011t'on111• a lo 1•xp1t"s1o l'll Pl '"!.!lllHlo n•sut11l'll la tulien·ulosis ga11ad&lt;'1a si• dPl&gt;&lt;•rá 1·0111i&gt;at ir d1•-..dt• t'l dohlP lllltt1o d1• \' ista di• la hi'!.i&lt;' n l' alin1e11tic·i&lt;1 y vconú
Jlli(•o l•:n l'ste ú timo !'aso adll&lt;trá la polil'Í¡¡ sanitaria st'gt111 l1n ré!.!in1,•11 pal'tÍ(·t1lar

lJll&lt;' ('Ott'Ulta1·á prinl·ipalt11t&gt;lltP los i1111'1·1•s&lt;'" ~anadp1·0..,.
En p) prilllPI' 1·aso. o sPa la prnfilaxi-;, 1•11 inlen"·s d!' la hi!.!il'ttt' nld1li1·a '-t' 1m JHitt1·11 1111•didas p1·e\ !'11t i\as dP nah11·al1'za inrll'xilile para iwp&lt;'dit· la tran:-,rnisit'111 dP
la tiil1&lt;•1·e11losis anirnal al ho111h1·c.
(i ."
&lt;'otT('SJ)(llld&lt;' dil'!ar 111H1 ley 01 µáttil·a d&lt;· pl'OJ'ilax is vontn1 lil tui&gt;&lt;•1·1·11lo s is 110\·ina y poreina. St'i o 111rn 11',\' P-J&gt;t'l'Íal dp onlt•n t1al'io11al podrá po1 w1· ,liq111• a la
1·ottstattl&lt;' difusiútt dt&gt; la panzootia. d1•sd1• 1•l pnntu 1lt&gt; ,·is ta pu1·a1111•1itP &lt;'eo11l1mÍ(·o.

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�En cuanto a la lucha contra la tuberculosis animal, fundada Jll'Íncipalmcntc
en la higie1w, los Cons('jo~ J&gt;l'O'.' incialc,., y las Comunas. tomarán las medidas qne &lt;·o1·1·p-;pondan pa1 a ga1 antir 1a ..,alud púb:ica.
7 ·" - La prol'ilaxia ah-,oluta de&gt; la tu he1·t nlosis hmuana, delw 'i!'I' ('Oll1pl(•Jl1!'11tada
to11 la dp la tnlw1·(·t1lo-,i,., animal. St&gt;lo a-.í pod!'á ob(('lle1·sp 1111 1·&lt;·su tado prádi 1·0. l ·na
lHll'(C d!' la ,.,lllllH con~id(•1·ahll' &lt;¡ll&lt;' &lt;'I lloliip1·11 o (]p:-;tinP a ];1 1·a111paíi;1 1111tii nhP1't lllo-.a, hulllana. d!'hP dt&gt;-.;ti11¡¡1·-.p a la prnt'ilaxia el&lt;' la 111hPrc·nlo,.,i,., a11i111al. Si ,.,e -.iµ,up tomo ha-.ta
Hhot·a l'll una tau1pa1ia u11ilat&lt;•1·a . los 1'&lt;'sul1a d o-. scl'Íln ilusorios, para po1H•1· 1111 diq11e &lt;l la
&lt;·onsta11tp p1·opa~a&lt;·i!Íll d1• la l1al'i]o,..,i,., &lt;'11 la Psppeip hnmana .
l "n he&lt;·ho &lt;·iPutífi&lt;·o admitido n11i\1·1·..,r. lnH•1ltl', p:, qnP -.i1•11do la tulH•l'&lt;·ulo-.i -. a111l1111al t1ao.;111i-.,ibl¡• a · ho 111 l11·t'. t•,; de p1·inH'l'H ll('l'&lt;sidad la l'&lt;'ali za eii'1n dt• l;1s 11wdidw..; sa11i ta1·iao..;, tomando por l1asl' la ti ... iolo!!.Ía l'Olllpn rnda.
Loi-i médicos \'e!erilla r io,., lil'll!'ll 1111 l'Ol (·011sid(•ntbl&lt;· !'ll esta ca11q1ai1a p!'ofdúclit'&lt;a,
i ,.,l' tit'ne en cuenta lo &lt;•,.,tab 1•cido por la ha l°tt'l'iología ~ la patolo!!Ía iufc&gt;ccio,.,a. de q111•
tll rl homhn', los pt'i1H'ip10,., de&gt; la t nbeicnlosi-; lh•hl'n set· hu seado,., &lt;&gt;11 la i11 lu1wi;i, &lt;·n,va
pn1tu·l·iún ,.,(' i111po1H' tontra l'I ¡·Olltauio h1H·ilo"o dP ori!!Pll anilllal.
Lo . . y1•1l'ri11al'io-. ha1·ll'l'iúlouos (' l1iui&lt;&gt;ni-;(¡h d1·h&lt;&gt;n -,\'l' &lt;«llt...,11 ltaal 11o..; 11&lt;11·a &lt;•o.;t;ih l1•t·&lt;'1'
la profilaxia al,,.,1ilnta d&lt;' la t1tl&gt;&lt;•1t1tlo,i-. hn 111ana .
El l)p¡rnl'ta111&lt;·nta .\acional d&lt;· ll iuiPnt• .'· .os ( '011,.,t&gt;.io-. l'rn\ i111·i&lt;ilt&gt;,., dP . . alnl11·idad
púhlil,&lt;', 110 d&lt;&gt;IH'll li 111 ilal' sn a&lt;·¡·iún prot'ilú('ti¡·¡1 a la tnht•n·u lo,.,¡,., d&lt;' ori!!.l'll linma110, sino
talllhirn a la d&lt;· ol'i!!.Pll allilllal quP ¡·au-.,a \ ll'ti111a-.. pritll'ipal11H'llt1· &lt;'ll l'I 11i1io. (·011l'on11&lt;'
p-.,t;Í t•stahll'cid11 poi' lo-. ...... tudi11.., 111ús 1·e1·i1"lÍ&lt;'.., d1• la hal'll'tiolouía 1·0111¡rnrnda.

BIBLlO GRAFIA

Koch R. - }ll'l odo d l' t1·¡1i lt'111&lt;•11l dt• la tttlH'lTlllo,.,l' d11. prnlP,.,&lt;'Ur l\ ol'li. schet·.
K olle et Hetsh .
lidtyn. -

Trnd. Tnli z-

La havtl'riologil' &lt;':1.Jll'l'ÍlllPll!alP.

Lydti ',., Thit&gt;1·a1·tli1·h1' :\litth Pi l1111 !!,P11.

lig nieres J. - l.11tt1• c1111tn· la tn hl' n·ulo' • d1•,., an1111a11 x pal'! i1"11li1'1·1·11w11t (·PllP
ho\·idP,., d'apn•" ]¡&gt;o.; noU\'!'llPs 111Pthod¡•". HP&lt;'. dP 111\'d. \('(. l'arís, IDO!cl.
Sivori F . - l'rnfilaxia al¡• la tnh.
na1 ia dP }lonle\ idt&gt;o. IHI~.
M.alm. -

l.uttl' al'lualt• l't&gt;ll(l'(' la

"º' .- - ('011t't&gt;n•11¡·ia

tll1t't'&lt;·11lo~l'

V allée H . - La t11h&lt;•t't·1t o,.,¡,., ho,·ina. l'a rís 1!HH"i.

ho\illt'. -

ala•-.

dada &lt;'11 la &lt;'Oll\'&lt;'ll&lt;·i{111 , ... 1.. 1·i]{\'\lit' de la tul1&lt;•1·¡·1do,.,l', 190/.

t '1111 ft• 1·&lt;'lll'iH dada Pll ,.¡ llot&lt;·H

~l11nta11a.

Mendoza P. de la C .
Mendoza P. d e la C . - l'rn rila:-..ia d&lt;' la tuht'l('ttlc,,.,i-. h0Yi11a t'll 1a I' 1·0 , ..
.\in•,.,.
1-'olll't. - ('á111arn &lt;]¡• l)ipntados.
La Plata Hl J:l.

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

--

�Mendoza P . de la C. - Bases de legislaeión de la profilaxia antituberculosa. de la l'niwrsidad de Córdoba. - Junio de 1915.
M~ndoza

P. de la C. - Pro fila x ia a nt itn he1· t1tlos;1. ral ele l '&lt;'&gt;rcloba. 19~1).

Mendoza P . de la C . 1917.

H. Vallée

~·

Prnfilax. a11titnlw1c·nlo-a rn las cahaiias.

L. Panisset. -

l.€.cla inche . -

( 'onf. dada rn la

'l'nbrrculose

Tnlu?rc•ulosr d ' animanx. d11

porc. -

H('\'. µ&lt;'n.

~&lt;H'ieda&lt;l

\'ol.,

ReY.
Rn -

l~s . . \irf's,

París 1920.

clt&gt; med.

\'Pt.

Tou lom;e Hl08.

ligni€res J .-Prnlilaxia clt&gt; la tulwn·nlosis hoY ina en la Cániara clr Diputados clc&gt; la
Pro \'. ele• lls . .\i 1·c·'· -

HHista Z::oot (1·11iea. N .º ·l!i. -

t\Tayo 191:3, ns. ,\s.

DIGITALIZADO POR BIBLIOTECA/CDIA-SAGyP-AR

�</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="7">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>An account of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="156">
                <text>Aquí se puede acceder a obras monográficas y otros materiales como separatas y literatura gris</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="157">
                <text>Libros y Documentos</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="2585">
              <text>Mendoza, Prudencio  de la C.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="2586">
              <text>La tuberculosis animal y humana en la República Argentina</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="2587">
              <text>pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="2588">
              <text>Ministerio de Agricultura, Buenos Aires (Argentina)</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="2589">
              <text>1933</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="49">
          <name>Subject</name>
          <description>The topic of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="2590">
              <text>TUBERCULOSIS&#13;
SANIDAD ANIMAL&#13;
PROFILAXIS DE LAS ENFERMEDADES&#13;
ZOONOSIS&#13;
VACUNACIÓN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="2591">
              <text>ES</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
